baner
baner
baner
Bosch Rexroth Sp. z o.o.

Fotogaleria

galeria
Akademia Małego Kolejarza

Sonda

Co twoim zdaniem robi Urząd Transportu Kolei?

Wspiera rozwój kolei
Hamuje rozwój kolei
Nie mam zdania

Newsletter

Zawsze aktualne informacje

Logowanie

Nie masz konta?
Zapomniałeś hasło?
Jesteś tutaj:

110 lat linii tramwajowej do Pabianic

Klub Miłośników Starych Tramwajów, Urząd Miasta Pabianic oraz Tomasz Adamkiewicz zapraszają na obchody 110. rocznicy uruchomienia linii tramwajowej do Pabianic. Impreza odbędzie się w dniu 29 stycznia 2011 roku, rozpoczęcie o godz. 11:00 przed siedzibą UM Pabianice (ul. Zamkowa 16). W programie przewidziano przejazd wagonem Sanok z kolekcji Tomasza Adamkiewicza, kursy potrwają do godz. 14.

Powstanie linii tramwajowej z Łodzi do Pabianic zawdzięczamy grupie łódzkich fabrykantów pod wodzą Juliusza Kunitzera, którzy zaproponowali najbardziej atrakcyjne warunki budowy kolejek podmiejskich. Założone przez nich Konsorcjum o nazwie „Łódzko-Zgierskie i Łódzko-Pabianickie Elektryczne Wąskotorowe Koleje Podjazdowe” rozpoczęło działalność po podpisaniu przez cara Mikołaja II w dniu 6 stycznia 1899 roku warunków budowy i eksploatacji linii zgierskiej i pabianickiej. Warto przypomnieć, iż uruchomione w 1898 roku tramwaje miejskie również powstały dzięki staraniom przemysłowców łódzkich skupionych wokół Kunitzera (w niemalże takim samym składzie).

Przetarg na budowę linii pabianickiej i zgierskiej wygrał petersburski oddział AEG – Rosyjsko-Bałtyckie Towarzystwo Elektryczne „Union”. Jednym z głównych podwykonawców została firma „A.W.Fiszer i W. Kopczyński. Prace rozpoczęto we wrześniu 1899 roku, a po krótkiej przerwie, wiosną 1900 roboty ruszyły pełną parą.

Linia pabianicka została otwarta 17 stycznia 1901 roku o godzinie 14:00 jako pierwsza linia w sieci Łódzkich Wąskotorowych Elektrycznych Kolei Dojazdowych. Początkowo zaczynała się w Łodzi na ul. Piotrkowskiej na odcinku między Górnym Rynkiem (Plac Reymonta) a placem Leonarda (pl. Niepodległości), naprzeciwko domu „Pod Góralem” i miała formę weksla. W czasie II Wojny Światowej krańcówkę tramwajów podmiejskich przeniesiono na dzisiejszy Plac Niepodległości, gdzie 19 czerwca 1943 roku oddano do użytku wygodny węzeł komunikacyjny.

W samych Pabianicach linia powstawała etapami. W 1901 roku tramwaj dotarł do granic miasta, dopiero w styczniu 1905 roku została przedłużona do Magistratu. Znacznie później, bo w sierpniu 1924 roku linię przedłużono do dworca kolejowego w Pabianicach, a 20 maja 1969 roku przedłużono linię oraz wybudowano pętlę przy ul. Wiejskiej. W związku z dużym popytem na przewozy pasażerskie wewnątrz Pabianic, również w dniu 20 maja 1969 roku oddano do użytku krańcówkę Duży Skręt i uruchomiono linię 41bis. Stanowiła ona wewnętrzną komunikację tramwajową w Pabianicach aż do 1.01.1998 roku, łącząc pętlę na Dużym Skręcie z Wiejską. Między 4.10.2004 a 30.12.2006 na tej samej trasie kursowała linia P (wtenczas linia wewnętrzna).

Przez pierwsze 10 lat funkcjonowania linii pabianickiej jedynym wykorzystywanym typem wagonów były silnikowe GE-58, produkcji Rosyjsko-Bałtyckiej Fabryki Wagonów w Rydze, zwane „Berlinkami”. Wozy te były czteroosiowe i charakteryzowały się dużą pojemnością jak na owe czasy. Posiadały osobny przedział pocztowy, bowiem przewóz listów był jednym z zadań kolejki podmiejskiej. W składach z "Berlinkami" jeździły doczepy typu GE i U104 - były to wagony były dwuosiowe i eksploatowano je do 1961 r. W 1910 na linii pabianickiej pojawiły się czteroosiowe wagony typu U104 „Ryga” o parametrach podobnych do „Berlinek”. W 1960 skreślono ze stanu ostatnie GE-58 i U104. Zastępowano je nowoczesnym taborem typu N. „Enki” przez długie lata kojarzyły się z liniami podmiejskimi, aż do zastąpienia je wyprodukowanymi w latach 70. przegubowcami typu 102NaW oraz 803N. Era wagonów przegubowych na linii pabianickiej skończyła się gwałtownie wraz z dniem 1.01.2004, gdy do Pabianic przedłużono linię 11, obsługiwaną przez wagony typu 805Na.

Zajezdnia Chocianowice

Zajezdnia była początkowo zapleczem jedynie dla linii pabianickiej, a od 1910 także dla linii rudzkiej, natomiast od 1916 – tuszyńskiej. Bazę oddano wraz z uruchomieniem linii pabianickiej. Na jej terenie znalazły się budynki z muru pruskiego w tym hala postoju taboru wyposażona w 4 tory i jeden warsztatowy oraz elektrownia zasilająca odcinek pabianicki.

Oznaczenia linii

Przez pierwsze dziesięciolecia na liniach podmiejskich nie stosowano oznakowań numerowych. Tramwaje kursujące do Pabianic posiadały tablice z nazwą miasta, wyjątek jednak zrobiono w czasie II Wojny Światowej, kiedy to linię oznaczono numerem 70. Przez prawie 50 lat linia posiadała numer 41 – od 1.01.1956 roku do 31.12.2003. Od początku roku 2004 do Pabianic rozpoczęła kursy linia 11, przemianowana na „P” na odcinku „Chocianowice- Pabianice” w dniu 4.07.2008. Z dniem 1.08.2010 roku powrócono do historycznego oznakowania 41.



Autor: (źródło: Klub Miłośników Starych Tramwajów, 27.01.2011)

Jesteś zalogowany jako: Gość
Aktualizacja: 13-02-2018 
Powered by Heuristic
W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczone w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności.