baner
baner
baner
Zakład Maszyn Elektrycznych EMIT S.A. Grupa Cantoni

Fotogaleria

galeria
Konkurs Mam Talent 2015

Sonda

Co twoim zdaniem robi Urząd Transportu Kolei?

Wspiera rozwój kolei
Hamuje rozwój kolei
Nie mam zdania

Newsletter

Zawsze aktualne informacje

Logowanie

Nie masz konta?
Zapomniałeś hasło?
Jesteś tutaj:

Restrukturyzacja Przewozów Regionalnych – sprzeczna z prawem?


26 lutego 2015 roku serwisy prasowe obiegła informacja o podpisaniu przez 12 marszałków planu restrukturyzacji spółki Przewozy Regionalne. W komunikatach prasowych podano iż swoje podpisy pod projektem złożyli przedstawiciele województw: kujawsko-pomorskiego, lubelskiego, lubuskiego, wielkopolskiego, małopolskiego, mazowieckiego, opolskiego, podkarpackiego, podlaskiego, pomorskiego, śląskiego, świętokrzyskiego, co daje ok 75% głosów na walnym zgromadzeniu udziałowców. 

Dodatkowo prezes spółki Przewozy Regionalne poinformował iż projekt popiera także województwo łódzkie, a brak podpisu pod dokumentem jest spowodowany względami proceduralnymi. Jeśli ten podpis się pojawi to liczba głosów na walnym zgromadzeniu udziałowców wzrośnie przekroczy 81%.

Plan restrukturyzacji podpisany przez marszałków zakłada iż skarb państwa zasili kwotą ponad 750 mln zł Agencję Rozwoju Przemysłu (ARP), a Przewozy Regionalne (PR) wyemitują udziały, które obejmie ARP. Dzięki temu ARP stanie się większościowym udziałowcem. Zasilone gotówką PR, spłaci część swoich zobowiązań w kwocie ok 600 mln wobec wierzycieli w tym wobec PKP PLK i PKP ENERGETYKA. Pozostałe 150 mln ma być przeznaczone na restrukturyzację PR.

Wydawałoby się iż jest to „genialne” rozwiązanie, gdyby nie drobny fakt iż operacja przejęcia udziałów przez ARP spowoduje że PR, przestanie podlegać pod ustawę o zamówieniach publicznych, co umożliwi zakup taboru, usług, remonty i modernizacje bez konieczności ogłaszania przetargów. Ta utrata kontroli nad wydatkowaniem setki milionów złotych z pieniędzy publicznych jest bardzo groźna dla stabilności całego sektora, w tym możliwości sztucznego kreowania wartości niektórych producentów taboru, bez publicznej kontroli i nadzoru. Nie jest to bynajmniej niezgodne z prawem ale w dobie braku dostatecznie wykształconych mechanizmów samokontroli rynku nad zakupami taboru kolejowego obszar ten powinien być jasno doprecyzowany w umowach miedzy marszałkami a ARP, przynajmniej w zakresie dobrowolnego stosowania zapisów ustawy o zamówieniach publicznych jak dotychczas.

Wśród wielu kontrowersyjnych zapisów porozumienia, m.in. o ograniczeniu pracy eksploatacyjnej, najwięcej wątpliwości prawnych budzi zapis obligujący samorządy do zawarcia ze spółką PR w trybie bezprzetargowym umów wieloletnich, na okres nie krótszy niż 5 lat. Taką możliwość daje co prawda zarówno prawo unijne w postaci rozporządzenia 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczące usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 1191/69 i (EWG) nr 1107/70 jak również prawo krajowe w ramach ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym. 

Jednakże skorzystanie z tego prawa jest obwarowane koniecznością wcześniejszego ogłoszenia takiego zamiaru, tak by ewentualne podmioty zainteresowane realizacją takich usług mogły się do niego przygotować lub decyzję tą oprotestować. 

W rozporządzeniu 1370/2007, kwestę tę reguluje art. 7, pkt. 2 który mówi iż „każdy właściwy organ podejmuje niezbędne środki, aby najpóźniej rok przed rozpoczęciem procedury przetargowej lub rok przed bezpośrednim przyznaniem zamówienia zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (TED) przynajmniej następujące informacje: a) nazwa i adres właściwego organu; b) przewidywany tryb udzielenia zamówienia; c) usługi i obszary potencjalnie objęte zamówieniem.” 

Podobne zapisy znajdują się w art. 23 ustawy o transporcie zbiorowym, który nakłada na organizatora transportu obowiązek publikuj ogłoszenie o zamiarze przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP), co najmniej rok wcześniej. Ogłoszenie to musi zawierać minimum: a) nazwę i adres właściwego organizatora, b) określenie przewidywanego trybu udzielenia zamówienia, c) określenie rodzaju transportu oraz linii komunikacyjnej, linii komunikacyjnych lub sieci komunikacyjnej, na których będą wykonywane przewozy; d) przewidywaną datę rozpoczęcia postępowania o udzielenie zamówienia, lub bezpośredniego zawarcia umowy.

Niedochowanie któregokolwiek z tych wymogów powoduje iż zarówno ogłoszenie jak i ewentualna umowa lub postępowanie wszczęte na jego podstawie jest nieważne.

Tym samym jakakolwiek umowa zawarta między organizatorem (samorządem) a operatorem (PR), bez spełnienia jednocześnie obu tych warunków, jest rażącym naruszeniem prawa unijnego i krajowego. Brak prawidłowej publikacji ogłoszeń z rocznym wyprzedzeniem w TED i BIP jest podstawą do unieważnienia każdej umowy a przekazane jakichkolwiek środków w ramach świadczonej umowy może być uznane jako uzasadniona pomoc publiczna podlegająca zwrotowi.

Analiza spełnienia powyższych warunków przez samorządy zarówno w zakresie TED jak i BIP ujawnia brak do zgodnego z prawem zawarcia powyższego porozumienia w tym szczególnie w zakresie bezprzetargowego zawarcia umów na okres co najmniej 5 lat. Z uwagi na wyższość prawa unijnego nad krajowym poniżej prezentujemy obecny stan prawny i możliwości podpisania przez marszałków wspomnianej umowy w zakresie obowiązku publikacji w TED na podstawie art. 7 rozporządzenia 1370/2007:

  • Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego => ok (samorząd nie podpisał porozumienia)
  • Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego => ogłoszenie wstępne opublikowane w TED nr 2014/S 038-063562 z dnia 22.02.2014r. z okresem obowiązywania przez 36 miesięcy od 13.12.2015r., a wiec wymaga zmiany ogłoszenia np. w marcu br. na okres 5 lat co pozwali na zawarcie umowy z przyznania bezpośredniego najwcześniej 6 miesięcy od dokonania zmiany a więc nie wcześniej niż we wrześniu 2015 roku.
  • Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego => brak ogłoszenia wstępnego w TED, możliwość zawarcia umowy z przyznania bezpośredniego, najwcześniej rok od chwili publikacji ogłoszenia w TED czyli nie wcześniej niż w marcu 2016 roku!
  • Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego => ogłoszenie wstępne opublikowane TED nr 2014/S 220-389114 z dnia 14.11.2014r, możliwość zawarcia umowy z przyznania bezpośredniego, najwcześniej rok od chwili publikacji ogłoszenia w TED czyli nie wcześniej niż 14.11.2015r.
  • Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego => brak ogłoszenia wstępnego w TED, możliwość zawarcia umowy z przyznania bezpośredniego, najwcześniej rok od chwili publikacji ogłoszenia w TED czyli nie wcześniej niż w marcu 2016 roku!
  • Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego => ogłoszenie wstępne opublikowane w TED nr 2014/S 212-374553 z dnia 04.11.2014 na okres 12 miesięcy od 13.12.2015. Możliwość zawarcia umowy z przyznania bezpośredniego, najwcześniej rok od chwili publikacji ogłoszenia w TED czyli nie wcześniej niż 4.11.2015r., o ile wcześniej zostanie wprowadzona zmiana w ogłoszeniu w terminie przed 4.05.2015r.
  • Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego => ok (umowa wieloletnia)
  • Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego => ogłoszenie wstępne opublikowane w TED nr 2014/S 231-407535 z dnia 29.11.2014r., możliwość zawarcia umowy z przyznania bezpośredniego, najwcześniej rok od chwili publikacji ogłoszenia w TED czyli nie wcześniej niż 29.11.2015.
  • Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego => ogłoszenie wstępne opublikowane w TED nr 2014/S 075­130579 z dnia 16.04.2014, przetarg nieograniczony na okres od 1.12.2016 do 31.12.2016, możliwość zawarcia umowy z przyznania bezpośredniego, najwcześniej 6 miesięcy po ogłoszeniu i publikacji zmiany formy przyzna z przetargu na przyznanie bezpośrednie i okresu umowy z roku na 5 lat czyli najwcześniejszy termin to wrzesień 2015.
  • Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego => brak ogłoszenia wstępnego w TED, możliwość zawarcia umowy z przyznania bezpośredniego, najwcześniej rok od chwili publikacji ogłoszenia w TED czyli nie wcześniej niż w marcu 2016 roku!
  • Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego => brak ogłoszenia wstępnego w TED, możliwość zawarcia umowy z przyznania bezpośredniego, najwcześniej rok od chwili publikacji ogłoszenia w TED czyli nie wcześniej niż w marcu 2016 roku!
  • Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego => ogłoszenie wstępne o opublikowane w TED nr 2014/S 164­292794 z dnia 28.08.2014, możliwość zawarcia umowy z przyznania bezpośredniego, najwcześniej rok od chwili publikacji ogłoszenia w TED czyli nie wcześniej niż 28.08.2015r.
  • Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego => brak ogłoszenia wstępnego w TED, możliwość zawarcia umowy z przyznania bezpośredniego, najwcześniej rok od chwili publikacji ogłoszenia w TED czyli nie wcześniej niż w marcu 2016!
  • Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko-Mazurskiego => ogłoszony przetarg na 5 lat
  • Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego => ogłoszenie wstępne opublikowane w TED nr 2014/S 214-379184 z dnia 06.11.2014, możliwość zawarcia umowy z przyznania bezpośredniego, najwcześniej rok od chwili publikacji ogłoszenia w TED czyli nie wcześniej niż 06.11.2015.
  • Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego => ogłoszenie wstępne opublikowane w TED nr 2015/S 020-032454 z dnia 29.01.2015, możliwość zawarcia umowy z przyznania bezpośredniego, najwcześniej rok od chwili publikacji ogłoszenia w TED czyli nie wcześniej niż 29.01.2016!

Jak widać z powyższego zestawienia praktycznie wszystkie samorządy podpisując porozumienie z PR, rażąco naruszyły prawo, gdyż z odpowiednim wyprzedzeniem i w wymagany prawem trybie nie poinformowały rynku o swej decyzji, co czyni te czynności sprzecznymi z prawem a umowę nieważną.

O tym jak bolesna może być urzędnicze lekceważenie obowiązku publikacji ogłoszeń, przekonała się boleśnie spółka Koleje Śląskie w roku 2012 i latach następnych. W przypadku Województwa Śląskiego, zawarta w trybie przyznania bezpośredniego 3 letnia ze spółką Koleje Śląskie, została skutecznie oprotestowana przez Przewozy Regionalne. Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 21 grudnia 2012 (sygn. akt II SA/Gl 1268/12) uchyl uchwałę Zarządu Województwa Śląskiego przyznającą spółce Koleje Śląskie zlecenie bezpośrednie na realizację całości regionalnych przewozów pasażerskich w województwie w latach od grudnia 2012 roku przez kolejne 3 lata, co spowodowało rozwiązanie 3 letniej umowy.

Utrata tej umowy, będącej podstawową gwarancją finasowania inwestycji taborowych przez KŚ, stała się początkiem łańcucha zapaści finansowej w spółce a to z kolei nie pozostało bez wpływu spółkę INTEKO.

W świetle tak rażącego naruszenia obowiązujących wymagań prawnych, nie dziwi brak poszanowania prawa przez województwo śląskie i wielkopolskie i zawarcie porozumienia, w tym umowy na okres 5 lat z naruszeniem art. 85 punkt 2 ust 2) ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, który zabrania zawarcia umowy na okres dłuższy niż 3 lata jeśli organizator nie ma zatwierdzonego planu zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego. Podobne lekceważenie prawa obserwujemy w zakresie województwa łódzkiego które także podobnie jak dwa poprzednie do dnia dzisiejszego nie uchwaliło tego dokumentu.

Pikanterii sprawie dodaje fakt iż w strony porozumienia w preambule dokumentu są gotowe wykorzystać przysługujące im na podstawie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz rozporządzenia 1370/2007 uprawnienia do bezpośredniego powierzania świadczenia usług w transporcie kolejowym, zapominając zupełnie o obowiązkach jakie w tym zakresie nakładają na strony wspomniane dokumenty.

Cóż brak przestrzegania lub nadinterpretowania prawa w obszarze transportu kolejowego w Polsce jest powszechne, organy zobowiązane do nadzoru nie realizują swoich obowiązków a wszystko to kończy się systematycznym wzrostem kosztów przewozowych przy jednoczesnym spadku liczby podróżnych, co jest ewenementem w skakali europejskiej.


Autor: Piotr Kazimierowski

Tagi: przewozy regionalne, usamorządowienie, Agencja Rozwoju Przemysłu

Jesteś zalogowany jako: Gość
Aktualizacja: 13-02-2018 
Powered by Heuristic
W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczone w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności.